Desuverenizacija i deteritorijalizacija Bosne i Hercegovine

Authors

  • Semir Halilović University of Sarajevo, Faculty of Political Sciences / Univerzitet u Sarajevu, Fakultet političkih nauka

Keywords:

Bosna i Hercegovina, suverenost, teritorijalni integritet, Dejtonski mirovni sporazum, ZAVNOBiH

Abstract

ZAVNOBiH-ovo načelo, da je Bosna i Hercegovina „i srpska, i hrvatska, i muslimanska“, doživjelo je svoju pretposljednju, destruktivnu fazu kroz ustavna načela Vašingtonskog i Dejtonskog mirovnog sporazuma. Princip konstitutivnosti u Bosni i Hercegovini je de facto uveden kroz rezoluciju ZAVNOBiH-a, odnosno de iure kroz Ustav SFRJ (1974), Vašingtonski i Dejtonski mirovni sporazum. Riječ je o unutrašnjem mehanizmu koji Bosnu i Hercegovinu čini fragilnom, nedovršenom i autodestruktivnom državom.

„Dejtonska Bosna i Hercegovina“ je naziv koji se danas najčešće upotrebljava u bosanskohercegovačkoj naučnoistraživačkoj zajednici kako bi se istovremeno opisao projekat SAD-a i regionalnih političkih predstavnika, te izrazila distanca u odnosu na „pravu“ Bosnu i Hercegovinu kakva bi trebala biti. Kreacija dejtonske realnosti nije utjelovila ovovremenske sociopolitičke potrebe, niti zadovoljila historijske ili mitološke želje bilo koje od tri bosanskohercegovačke konstitutivne etnije. Konstitutivnost zaustavlja razvoj države i društva, sa jedne, ali i drži tri konstitutivne etnije u međusobnoj protivteži, sa druge strane.

Kao što je tokom Drugog svjetskog rata svoj položaj u „Titovoj“ Jugoslaviji, Bosna i Hercegovina platila umanjenjem historijskih granica, negiranjem bošnjačke nacije i desuverenizacijom zemlje, tako je nakon posljednje agresije na Bosnu i Hercegovinu u ovoj zemlji ustavno inaugurirana teritorijalizacija konstitutivnih etnija kao sljedeći korak unazad. Jačanje etničkog društva i njihovih teritorijalnih jedinica u Bosni i Hercegovini dovode do procesa duboke desuverenizacije države i atomizacije bosanskohercegovačkog društva, a države bez suverenosti, kao jednoće vlasti odnosno bez kompaktnog društva, teško mogu opstati.

Downloads

Published

2021-01-11

How to Cite

Halilović, S. (2021). Desuverenizacija i deteritorijalizacija Bosne i Hercegovine. Pregled: časopis Za društvena Pitanja / Periodical for Social Issues, 61(3), 91–102. Retrieved from http://pregled.unsa.ba/index.php/pregled/article/view/892

Issue

Section

Articles