Pretpostavke ubrzanja integracije Bosne i Hercegovine u Evropsku uniju

Authors

  • Mirko Pejanović Akademija nauka i umjetnosti Bosne i Hercegovine / Academy of Sciences and Arts of Bosnia and Herzegovina

Keywords:

Dejtonski mirovni sporazum, Evropska unija, Bosna i Hercegovina, Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju, Parlamentarna skupština Bosne i Hercegovine, Vijeće za implementaciju mira, specijalni predstavnik Evropske unije u Bosni i Hercegovini, bonske ovlasti, konsenzus

Abstract

Bosna i Hercegovina je nakon Dejtonskog mirovnog sporazuma 1995. godine ušla u društveno-istorijski proces izgradnje mira. Izgradnja mira odvija se posredstvom djelovanja demokratskih snaga u Bosni i Hercegovini i institucija međunarodne zajednice i Evropske unije, a sve po osnovu ovlaštenja Dejtonskog mirovnog sporazuma. U istorijskom kontekstu izgradnje mira u Bosni i Hercegovini u poslijeratnom i postdejtonskom vremenu integracija Bosne i Hercegovine u članstvo Evropske unije predstavlja strateški istorijski projekt u prvim decenijama XXI stoljeća. Proces integracije Bosne i Hercegovine u Evropsku uniju je 2008. godine, u obliku ugovornog odnosa, započeo potpisivanjem Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju između Bosne i Hercegovine i Komisije Evropske unije. Zastoj u realizaciji tog sporazuma trajao je sve do 2015. godine, kada je njemačko-britanskom inicijativom pokrenut novi tok integracije Bosne i Hercegovine u Evropsku uniju. Tokom 2018. godine Evropska komisija je prihvatila odgovore države Bosne i Hercegovine na upitnik koji popunjavaju sve zemlje koje se nalaze u fazi dobijanja statusa kandidata za članstvo u Evropskoj uniji. Uz prihvatanje odgovora na upitnik, Evropska komisija je ustanovila Mišljenje sa 14 prioriteta, u više oblasti društvenog razvoja, koje država Bosna i Hercegovina mora realizovati putem reformi. Bosna i Hercegovina je zbog parlamentarnih izbora 2018. godine i kašnjenja u formiranju vlasti tokom 2019. godine izgubila dvije godine za izvođenje reformi u procesu integracije u Evropsku uniju. Postavlja se pitanje je li moguće ubrzati integraciju Bosne i Hercegovine u Evropsku uniju u vremenu od 2020. godine pa nadalje. Ubrzanje integracije Bosne i Hercegovine u Evropsku uniju javlja se kao uslov svih uslova za stabilan i ekonomski prosperitetan razvoj države Bosne i Hercegovine. Postoji nekoliko opasnosti koje mogu dovesti do još većeg zaostajanja u izvođenju integracije države Bosne i Hercegovine u Evropsku uniju. Ove opasnosti se najviše odnose na masovnu migraciju radno sposobnog stanovništva iz Bosne i Hercegovine u razvijene evropske države i na permanentno sukobljavanje vladajućih pobjedničkih stranaka u Parlamentarnoj skupštini Bosne i Hercegovine. Uz sve to, u Evropi i svijetu se mijenjaju geopolitički odnosi i uticaji, posebno nakon migrantske krize 2015. godine te jačanja uticaja Kine i Rusije na razvoj međunarodnih odnosa. U okviru izabrane temeelaborirat će se moguće društveno-istorijske i geopolitičke pretpostavke za ubrzanje integracije Bosne i Hercegovine u Evropsku uniju. Riječ je o pretpostavkama koje se javljaju unutar same Bosne i Hercegovine, zatim pretpostavkama koje mogu osigurati institucije Evropske unije i najzad pretpostavkama koje proističu iz uloge međunarodne zajednice preko Vijeća za implementaciju mira na temelju ovlaštenja za provođenje Dejtonskog mirovnog sporazuma. Kad je u pitanju prva pretpostavka, ima se u vidu spoznaja da većina građana u proteklim decenijama podržava integraciju Bosne i Hercegovine u Evropsku uniju (75% građana). To je prepoznatljiv bazični socijalni konsenzus, koji bi se u Parlamentarnoj skupštini Bosne i Hercegovine mogao oblikovati kao široka koalicija stranaka za evropsku, demokratsku državu Bosnu i Hercegovinu. U širokoj koaliciji bi učestvovale sve stranke koje u Parlamentu Bosne i Hercegovine imaju 5% i više zastupničkih mjesta. Druga pretpostavka se odnosi na ulogu institucija Evropske unije za provođenje Dejtonskog mirovnog sporazuma. Ta uloga se ogleda u djelovanju specijalnog predstavnika Evropske unije u Bosni i Hercegovini, koji može uticati da parlamentarna i izvršna tijela Bosne i Hercegovine imaju godišnje agende reformi koje vode ka članstvu Bosne i Hercegovine u Evropskoj uniji. Treća pretpostavka podrazumijeva da Vijeće za implementaciju mira, kome izvještaj za svoj rad podnosi visoki predstavnik međunarodne zajednice (OHR), uvede novu strategiju svoga rada kako bi se mjerama političkog pritiska i sankcijama uticalo na vladajuće političke elite da sa punom odgovornošću i ubrzano izvode reforme sa ciljem integracije Bosne i Hercegovine u Evropsku uniju.

 

 

Downloads

Published

2021-03-19

How to Cite

Pejanović, M. (2021). Pretpostavke ubrzanja integracije Bosne i Hercegovine u Evropsku uniju. Pregled : časopis Za društvena Pitanja / Periodical for Social Issues, 61(2), 69–89. Retrieved from http://pregled.unsa.ba/index.php/pregled/article/view/757

Issue

Section

Articles